|
Diabetin
əlamətləri.
Bəzən diabet xəstəliyində ümumiyyətlə heç bir əlamət
özünü göstərmir və diabet təsadüfən aşkar olunur. Misal
üçün okulist göz dibini müayinə edərkən, diabet xəstəliyinə
xas olan dəyişikliyə əsasən diabet diaqnozunu aşkar
edir. Lakin bir çox əlamətlər var ki, bunlar hər iki
tip diabet üçün xarakterikdir. Diabetin əlamətləri insulin
sekresiyasının azalma dərəcəsindən, xəstəliyin müddətindən
və xəstənin fərdi xüsusiyyətlərindən asılıdır. Diabetin
ən çox rast gələn əlamətlərindən aşağıdakıları göstərmək
olar:
1. tezləşmiş sidik ifrazı və orqanizmin
susuzlaşmasına səbəb olan güclü susuzluq,
2. bəzi hallarda daimi aclıq hissinə baxmayaraq çəkinin
sür’ətlə azalması,
3. qanda şəkərin yüksək olması,
4. zəiflik və yorğunluq hissi,
5. görmənin aydın olmaması,
6. cinsi aktivlikdə bəzi problemlərin əmələ gəlməsi,
7. ətraflarda keyləşmənin və ağrıların əmələ gəlməsi,
8. ayaqlarda ağırlıq hissi,
9. başgicəllənmə,
10. infeksion xəstəliklərin gec sağalması,
11. yaraların gec sağalması,
12. bədənin hərarətinin aşağı düşməsi,
13. görmənin pozulması,
14. tez yorulma,
15. baldır əzələlərinin qıc olması.
Diabetin labarator diaqnostikası.
Diabetin diaqnozunu təsdiq etmək üçün 2 göstəricini
tə’yin etmək lazımdır.
1. qanda şəkərin miqdarı
2. sidikdə şəkərin miqdarı
Qanda
şəkərin miqdarı(nmol/l (mq/%)) |
Norma |
Şəkərli
diabet |
Qlükozaya
tolerantlığın pozulması |
Qlikemiyanın
acqarına pozulması |
Acqarına
|
3.3-5.5
(59-99)
|
≥6.1(≥110)
|
<6.1(<110) |
5.6-6.1
(100-110) |
Yeməkdən
2 saat və ya QPTT* testindən 2 saat sonra |
<7.8(<140)
|
≥11.1(≥200) |
7.8-11.1
(140-200) |
<7.8(<140) |
QPTT-qlükozaya
peroral tolerantlıq testi.
Qanda
şəkərin acqarına səhər yeməyindən qabaq 6.1nmol/l (110
mq%) yüksək olması xəstədə şəkərli diabetin olmasını
göstərir. Normada sidikdə şəkər olmur, beləki böyrək
filtiri qlükozanın tamamilə sidiyə kəçməməsini təmin
edir. Lakin qanda şəkər 160-180 mq%-dən yüksək olduqda
böyrək qlükozanı saxlaya bilmir və şəkər sidiyə keçir.
Şəkərin sidiyə keçməsinə imkan yaradan minimal şəkər
miqdarı “böyrək keçiricilik həddi” adlanır. Şəkərli
diabeti təsdiq etmək üçün qanda şəkəri acqarına və yeməkdən
2 saat sonra yoxlamaq lazımdır. Şəkər acqarına 110 mq%-
dən yuxarı və 2 saat sonra isə 200 mq%-dən artıqdırsa,
bu nəticə xəstədə şəkərli diabetin əmələ gəldiyini təsdiq
edir. Bəzən şübhəli hallarda qlükozaya peroral tolerantlıq
testi (QPTT) keçirilir ki, bu zaman 75 q qlükoza 300
ml suda həll edilir, 3-5 dəqiqə müddətində içilir və
2 saat sonra qanda şəkər təyin olunur. Şəkərli diabet
vaxtı nəticə 200 mq% və ya ondan yuxarı olur.
 Geriyə
|
Təqvim
Hava
