www.diabet.az





Təqvim

Hava

Linklər


Başlanğıc səhifəsi et
Seçilmişlərə əlavə et
Facebook

Sizin reklam burada!
webmaster@diabet.az

11. DIABETIK NEYROPATIYALAR.

Diabetik neyropatiya şəkərli diabetdə sinir sisteminin zədələnməsi nəticəsində yaranır.

Təsnifatı (diaqnozun ifadə olunması)

• Mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi :
- ensefalopatiya
- mielopatiya
• Periferik sinir sisteminin zədələnməsi:
- diabetik polineyropatiya
sensor forma (simmetrik, qeyri-simmetrik),
hərəki forma (simmetrik, qeyri-simmetrik),
sensor-hərəki forma (simmetrik, qeyri-simmetrik),
- diabetik mononeyropatiya (kəllə və onurğa beyini sinirlərinin ötürücü yollarının izolə olunmuş zədələnməsi;
- avtonom (vegetativ ) neyropatiya
kardiovaskulyar forma,
qastrointestinal forma,
urogenital forma,
simptomsuz hipoqlikemiya,
başqaları

Diabetik neyropatiyanın diaqnostikası

• Mərkəzi sinir sisteminin zədələnmələrinin diaqnozu nevropatoloq tərəfindən xüsusi müayinə metodları tətbiq etməklə təyin olunur.
• Periferik sinir sisteminin zədələnmələrinin diaqnozu aşağıdakı metodlarla təyin olunur.

Neyropatiyaların formaları	Klinik əlamətləri	Diaqnostika metodları
Neyropatiyaların formaları	Klinik əlamətləri	Mütləq	əlavə(imkan olduqda)
• Sensor	Hissiyat pozğunluqları • Vibrassiya	Kalibrə olunmuş kamerton ( pəncənin böyük barmağında şkalanın oktavasının göstəricisi 4/8 azdır)	Biotenziometr
	•Temperatur	Isti / soyuq əşya ilə toxunma
	•Ağrı	Iynənin küt ucu ilə batırma
	•Taktil	Pəncənin plantar səthinə mo- nofilamentlə toxunma.
	•Proprioseptiv	Sensitiv ataksiyanın təyin olunması (Romberq pozasında dayanıqsızlıq)
• Hərəki	əzələ zəifliyi,əzələ atrofiyası.	Vətər reflekslərinin( Axilles, diz) zəifləməsinin və ya olmamasının təyin olunması.	Elektroneyromioqrafiya
• Aftonom	• Kardio-vaskulyar forma.	• Ortostatik hipotoniyanın təyin olunması (“uzanmış” vəziyyətdən “ayaqüstü” vəziyyətə keçərkən ATi330 mm.c.s. enməsi ) • ürək döyünmələrinin sayının tezləşməsinin nəfəs alma və nəfəs vermənin ləngiməsi zamanı olmaması. • Valsalva probası (ürək döyünməlerinin sayının gərginləşmə zamanı artmaması)	• AT sutkalıq moni- torinqi (AT-in gecə enməsinin olmaması) • EKQ-nin Xolter monitorinqi (sutka ərzində maksimal və minimal ürək döyünmələri arasında fərqin dəqiqədə<14 olması).
	•Qastrointestinal forma.	Qastroparez,öd yollarının diskineziyası, ishal və qəbizliyin növbələşməsi klinikası əsasında diaqnoz qoyulur	Qastroenteroloji mü- ayinə
	• Urogenital forma	Sidik ifrazı hissinin itməsi, erektil disfunksiyanın olması əsasında diaqnoz qoyulur -	Uroloji müayınə

Diabetik neyropatiyanın inkişafının risk qrupları

• 1-ci tipli ŞD xəstələr- diabetin debütundan 1 il sonra
• 2-ci tip ŞD xəstələrə diaqnoz qoyulan vaxtdan

Diabetik neyropatiyanın skrininqi

Risk qruplarında tədbirlər

Yerine yetirir

Mütləq müayinə metodları

Neyropatiyanın klinik formalarının təyini

Endokrinoloq-diabetoloq(nevroloq)

Spesifik müalicə metodunun seçilməsi

• Mərkəzi forma
• Mononeyropatiya
• Periferik forma
• Avtanom forma

Nevroloq
Nevroloq
Nevroloq(endokrinoloq)
Mütəxəssislər (kardioloq,qastroenteroloq,uroloq)

Diabetik neyropatiyanın müalicəsi

Neyropatiyaların mərkəzi formasının müalicəsi :
• Şəkərli diabetin kompensassiyası(HbAlc<7%) ;
• Nevroloqun məsləhəti.

Diabetik mononeyropatiyanın müalicəsi :
• şəkərli diabetin kompensassiyası(HbAlc<7%) ;
• Nevroloqun məsləhəti

Diabetik polineyropatiyanın müalicəsi :
• şəkərli diabetin kompensassiyası(HbAlc<7%) ;
• Tioqamma 600mq 150ml 0,9%li NaCl məhlulunda v/d damci – 3 həftə, sonra tioqamma 600mq (tablet) səhər yeməkdən qabaq– 2 ay, ildə 2 dəfə kurs müalicə;
• Milqamma 100mq 1 dr.sutkada 2 dəfə – 2 ay, ildə 2 dəfə kurs müalicə
• Ağrı sindromunda milqamma 0,2ml hər gün və ya günaşırı 5-10 iynə;
• Ağrı sindromunun və qıc olmanın simptomatik terapiyası(antidepressantlar, qıc olma əlehinə preparatlar) ;
• Lazım olduqda fizioterapevtik müalicə: induktotermiya, maqnitoterapiya, massaj.

Diabetik avtonom neyropatiyanın müalicəsi :
• şəkərli diabetin kompensassiyası(HbAlc<7%) ;
• Mütəxəssisin məsləhəti (kardioloq,qastroenteroloq, uroloq və s.)

Şəkərli diabetin ağırlaşmalarının profilaktikasının və uğurlu müalicəsinin əsas şərti – xəstəyə qlikemiyanın səviyyəsinə özünün nəzarət etməsinin öyrədilməsidir.